Hønseføter og gulerøter...

song me i ein barnesong. På laurdag kom me oss endeleg til teppemuseet i Ashgabat. Ei hyggeleg ungjente guida oss og viste oss m.a. ein sau og fortalde at få dette dyret kom ulla. Vårulla blir brukt til å veva teppe, fordi den er sterkast og blankast. Ho fortalde og om korleis kvar provins har sitt spesielle symbol. I Balkan (som ligg ved det kaspiske hav), vev dei inn anker og bølgjer i teppa sine, i Lebap fuglehovud og i Ahal hønseføter. Symbola frå dei to andre provinsane hugsar eg ikkje.

I museet såg me verdas største handvovne teppe, 301 kvadratmeter. Det er eit typisk Teke-teppe, og har presidenten sin handvovne signatur. Nei, det var ikkje han som vov det! Det vart vove i løpet av eitt aar, av 39 kvinner og ein mann. Sidan det er uvanleg at menn vev i dette landet, ville det sjølvsagt vera interessant å vita kvifor denne mannen var involvert. Men guiden skjønte ikkje spørsmålet, så det får vera til ein annan gong.

Sidan det ikkje var lov å fotografera inne i museet, må eg nøya meg med å visa teppedetaljar frå heimen. Dette er eit hønsefot-teppe, eit Teke-teppe frå Ahal, som ligg på gjesterommet vårt. Dette er noko uvanleg i fargen, dei fleste er djupraude.

Dette må vera frå Mary, trur eg, det har eit av dei symbola eg ikkje hugsar. Men det ligg i stova vår, er kjempestort og ville truleg ha kosta ei formue i Norge. (Eg må leggja til at det høyrer til heimen og ikkje til meg...)

Turkmen-teppe er rekna mellom dei beste og vakraste i verda. Nokre av dei me såg denne helga hadde meir enn ein million knutar per kvadratmeter, og er så tette at dei kan brukast til å halda ute regn (tidlegare vart teppa brukte til å dekka jurten, ein slags teltstruktur som turkmenn tradisjonelt har budd i).

Fyrverkeri

Fyrverkeriet paa maandag, som avslutta feiringa av sjoelvstendedagen, varte i ein halv time og var kjempeflott. Det skal ha kosta 2 millionar dollar. Prisen er saann cirka 10 gonger det me brukar for aa rusta opp skular og sjukestover for flyktningar i dette landet i loepet av eitt aar.

Syttande mai

Sjoelvstendedagen blei feira idag. Etter blomenedlegging paa sjoelvstendemonumentet enda eg paa orkesterplass framfor palasset for aa sjaa prosesjonen. Beste plass for aa ta bilete! Men det varte ikkje lenge. Ein iransk delegasjon var viktigare, og eg og to ambassadoerar vart forviste til fjerde benk. Difor alle hovuda paa biletet nedom, som eigentleg skulle visa ein av mange vaapengreiner som marsjerte forbi:
Forsoek paa aa fotografera katusjkabatteri og diverse rakettar var mislykka, og til sist var teppet under stolen min det enklaste motivet; typisk turkmensk Teke-teppe:
Daa luftvaapenet fauk forbi, vart det litt lettare - ingen var saa hoege at dei skygga for desse jagarflya:
Etter alle vaapna kom det folkelege innslaget; dette viser presidenten, ballonger, ein globus og mange flagg for aa markera landet sin kontakt med omverda. FN-flagget var der sjoelvsagt, og eg saag flagget til Kenya, Sri Lanka, Makedonia og Bosnia, tilogmed Danmark og Island - men ikkje Noreg.
Det kjekkaste var daa hestane kom. Det var flott! Menn som reid paa to hestar, straalande! Eg vart diverre saa oppgloedd at det vart ingen brukande bilete.

Mange, veldig mange, slike banner paraderte forbi, alle med bilete av statsleiaren i ulike funksjonar: som racarbilkoyrar, paa sykkel, framfor den nye baaten, mens han hausta bomull, mens han hausta korn, saman med kamelboender, paa fabrikkbesoek osv. Her er han paa banneret som viser flyselskapet: Og alle var samde om at det var ein gild dag. Det var tilogmed ein som paastod at nokon hadde orden paa aa hindra det varsla regnet, visstnok ved bruk av kjemikaliar. Ikkje saa godt for miljoet kanskje, men kva gjer ein ikkje for aa sikra ein vellykka syttande-mai-feriring!

Laurdagsmorgon

Opp tidleg, paa jobb! I dag er jobben aa vera gjest. Eg stiller lydig opp saman med alle diplomatane, me faar paa oss sloyfe (nesten som 17 mai), nokre tusen born staar langs veien og veiver med ballonger, turkmenske og tyrkiske flagg. Framfor bygningen dekker arbeidarane marka med handvovne teppe, frynsene vert lagt med retning fraa porten til bygningen og kjemde med ein stor kam for aa liggja fint og rett. Ungane oever paa musikk og dans, to smaattingar staar klar med gullsaks paa groen floyel. Dei vaksne rettar paa haldninga hos ungane, viser korleis dei skal staa paa rekkje og rad, og daskar litt her og der for aa sikra disiplin.

Etter meir en ein time kjem endeleg dei svarte bilane, det yrer med menn med solbriller og oyrepropp og bulk paa venstre jakkeside. Og saa er dei der, statsministeren paa besoek, og presidenten som er vert. Me handhelsar, ungane dansar, dei talar, dei klipper over silkebandet i doera, og saa er den nye barnehagen offisielt opna!

Paa veg ut ser eg at teppa har blitt omflytta, no er frynsene kjemde og lagt med retning fraa barnehagen og mot porten. Her vert ingen detaljar gloymde.

Typisk turkmannsk?

Typisk turkmannsk hatt, som berre mennene har lov aa bruka. Biletet er difor tatt paa hemmeleg plass, utan tilskodarar. Den kvite varianten er for finare hoeve, mens den brune eller svarte er for kvardagsbruk.

Kvardagshatten.

Ogsaa typisk, dette fins sikkert ikkje nokon andre stader i verda:

Opninga av Folkets Raad sist fredag, som vedtok ny grunnlov (utan diskusjon). 2,487 av dei 2,507 medlemene var tilstade. Den nye grunnlova opployser raadet og foerer lovgjevande makt over til parlamentet, kanskje ikkje saa dumt? Biletet er teke foer leiaren for raadet kom (han paa biletet paa bakveggen), han sat i gullstolen paa midten av dirigentbordet. Daa alt var over, handhelste alle paa han og overleverte blomar. Minst 2,500 handtrykk, og like mange bukettar...