Den store melondagen

Turkmenistan er det einaste landet i verda som har ein eigen dag for meloner. Kvart aar, andre soendag i august, vert dagen markert. Landet er kjempegode i aa dyrka meloner, og det skal visstnok finnast meir enn tusen sortar. For ein nordmann som kjenner to sortar (vannmelon og honningmelon) er det spennande aa proeva seg gjennom nokre av sortane!
Paa fredag fekk kontoret ei korg full med meloner og melonprodukt, pluss eit melonatlas! No veit eg at det vert produsert melonolje, kjempegod i salatar. At det fins vintermeloner. Og eg har ete meloner med ein smak som ikkje liknar noko eg har faatt heime. Kjempesote og saa saftige at det er nesten uraad aa eta paa skikkeleg vis!



Melondagen vart feira i ein av parkane i byen, med utstillingar fraa kvar av dei fem provinsane, smakebitar fraa ulike melonsortar, og med dans og song.

Russisk eller turkmensk?

Engelsk kjem ein ikkje langt med i Ashgabat. Difor strevar eg med aa laera nytt spraak. Turkmen er lite brukt i offentleg samanhang, men med russisk kjem ein langt. Difor er det ikkje Sag Bol (takk paa turkmensk) eg oever paa aa seia, men Spa-si-ba. Desverre er dei russiske kyrilliske bokstavane annsleis enn dei serbiske, og trass i at store mengder med serbiske/makedonske ord (som eg trudde eg hadde gloymt) trillar fram paa tunga, er det vanskeleg. Grammatikk, og dei fleste orda, er likevel saa ulike at her maa det pugging til!



Sambuaren er alt flinkare enn meg. Han klarar aa skilja mellom aa tinga groen og svart te naar me gaar paa kafe, og spoer damene paa markedet om vareprisar, lett som ein plett! For aa hjelpa hugsen har han no fyllt heimen med rosa lappar med namn og uttale paa ulike saker og ting.

Og eg er lukkeleg naar eg oppdagar at vasskran heiter kran paa russisk, og kommode heiter kommode!

Bensinprisar

For tida tenkjer eg paa aa kjoepa bil, og er difor interessert baade i bil- og bensinprisar i mitt nye ‘heimland’. Og tenk deko, her i Turkmenistan faar alle som eig ein bil 120 liter bensin utlevert av staten kvar maanad, gratis! Vilkaaret er at alle dokumenta for bilen maa vera i orden. Det gjeld rettnok ikkje for oss utlendingar, me maa betala full pris for bensinen. Full pris betyr likevel mindre enn 1,50 per liter maalt i norske kroner. Ikkje rart at det er faa som syklar her....

Rekordar og anna

Eg er framleis litt matt etter aa ha blitt rykkt ut av ein konteiner i Kapoeta og plassert i eit marmorpalass i Kjaerleikens By. Ikkje minst etter ei lita veke med feber og allmenn utmatting, noko eg trudde var etterdoenningar etter tropiske tilhoeve i Afrika men som viste seg aa vera eit vanleg fenomen for nykomingar som skal tilpassa seg klima, mat og vatn i dette landet.

Eg proever ogsaa aa venja meg til valutaen. Naar ein faar 1.4 millionar manat for 100 dollar (ca 500 kroner), forstaar eg kvifor bankautomatar ikkje er vanlege her (alle setlane vil utan tvil korka til sprekken i automaten, automaten maa fyllast att etter to eller tre uttak), og kvifor turkmenske menn framleis brukar smaa nette handvesker (det ein kan fylla i ei lomme eller ei setlabok er berre nok til aa kjoepa seg ein groen salat om ein gaar ut til lunsj).


Elles maa eg dela med meg den siste markante utviklinga i landet: verdas hoegste flaggstang (og sikkert ogsaa verdas stoerste flagg). Flaggstonga vart offisielt lansert sist veke, og ein representant for Guinness rekordbok var til stades og dokumenterte rekorden. Dette er visstnok den andre verdsrekorden som er notert her; fraa foer har landet det stoerste handknytte teppet i verda, det heng i teppemuseet i sentrum og eg har ennaa til gode aa sjaa det.

Ashgabat!

8 dagar i Ashgabat, kjaerleikens by. Eller kanskje heller marmorbyen, her riv ein nemleg alle eldre bygg og byggjer hus dekka med marmor i staden. Mange inntrykk, dei fleste ganske positive. Saa langt er det kanskje arkitekturen som gjer sterkast inntrykk, ikkje berre positivt maa eg seia. Men jamen er dette ein overgang fraa Sudan!Presidenten sitt kontor, eller palass heiter det kanskje? Til venstre og bak, 'solsikka', sjaa forklaring lenger ned. Eg er framleis ikkje heilt sikker paa om det er lovleg aa fotografera, difor saa mykje gate i forgrunnen - har ikkje tid til aa 'sikta' foer eg trykkjer av.

Eit langt steg fraa konteineren min i Kapoeta til dette huset. Fraa i dag bur eg her, nesten oevst til venstre, med ein fantastisk utsikt over sentrum av byen.

Universitetet, tvers over gata fraa hotellet der eg har budd til no. Like ved riv dei eit gammalt, godt hus med husvaere, sikkert for aa gje plass til fleire marmorpalass med gullkuplar.

Den beroemte, eller berykta, statua der gamlepresidenten i gull paa toppen snur seg med sola. Paa folkemunne kalla 'solsikka'. Ein liten kabelbane gaar fraa gata og halvveis opp, deretter kan ein gaa opp til taerne hans. Statua skal visstnok flyttast, men ingen skjoenar korleis det skal gjerast reint teknisk. Saa kanskje ho blir staande...